Türk İşaret Dili (TİD) Nedir? Kelime Listesi ve Temel Bilgiler

TİD nedir?

Türk İşaret Dili, Türkiye'deki Sağır ve işitme engelli bireylerin kullandığı, kendine özgü dil bilgisine sahip doğal bir dildir. Türkçenin elle yapılan bir kopyası değildir: kendi sözcük dağarcığı, cümle yapısı ve anlatım kuralları vardır. 2005 tarihli 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile TİD'in standartlaştırılması ve yaygınlaştırılması yasal güvenceye alınmıştır.

Bir işaretin beş bileşeni

El şekli: Parmakların aldığı biçim (yumruk, açık el, işaret parmağı vb.).
Konum: İşaretin yapıldığı yer: alın, şakak, çene, göğüs ya da önünüzdeki boşluk.
Hareket: Elin ve kolun izlediği yol: dairesel, ileri, aşağı, tekrarlı.
Avuç yönü: Avucun baktığı yön: karşıya, aşağıya, kendinize.
El dışı işaretler: Yüz ifadesi, kaş ve baş hareketleri; soru ya da olumsuzluk gibi anlamlar taşır.

İşaretMetin ilk dört bileşeni el ve kol noktalarından ölçer. Bu yüzden yalnızca elleri değil kolları da algılar.

Parmak alfabesi

Özel isimler ve işaret karşılığı olmayan kelimeler parmak alfabesiyle harf harf hecelenir. TİD parmak alfabesindeki harflerin çoğu iki elle yapılır. Uygulamadaki “TİD Parmak Alfabesi” şablonuyla 29 harfi birkaç dakikada kendi elinizle kaydedebilirsiniz.

İşaret yaparken ipuçları

Her işaretten sonra kısa bir duraklama yapın.
Ellerinizi göğüs hizasında, kameranın görebileceği alanda tutun.
İyi ışıklandırılmış, sade bir arka plan seçin.

Tarifler nasıl okunur?

Aşağıdaki her kelimenin altında, gerçek işaretçilerin hareket kayıtlarından otomatik çıkarılmış kısa bir “nasıl yapılır” tarifi var. Tarif dört bölümden oluşur: hangi el · nerede · el şekli · hareket. Örneğin “Sağ el · yüz hizasında · Y şekli · yukarı doğru hareket”.

El

Sağ el / Sol el: İşareti yapan baskın el. Solaksanız tersini kullanabilirsiniz.
İki el: İki el birlikte hareket eder ya da birbirine yaklaşır.

Hiza (konum)

Baş hizasında: Alın, şakak ya da başın üstü.
Yüz hizasında: Göz, burun, ağız ve yanak çevresi.
Çene–göğüs arasında: Çene altı, boyun ve göğsün üst kısmı.
Göğüs önünde: Göğsün tam önü; en sık kullanılan işaret alanı.
Bel hizasında: Karın ve bel çevresi.
Ortada / yanda / karşı tarafta: Elin vücudun ortasında, kendi tarafında ya da diğer tarafa geçmiş olması.

El şekli

Açık el: Beş parmak açık ve gergin.
Düz el: Dört parmak bitişik ve düz, baş parmak içeride.
Yumruk: Bütün parmaklar kapalı.
İşaret parmağı: Yalnızca işaret parmağı açık.
İki parmak (V): İşaret ve orta parmak açık.
L şekli: Baş ve işaret parmağı açık.
Y şekli: Baş ve serçe parmak açık (telefon gibi).
Baş parmak yukarıda: Yumruk, baş parmak dışarıda.
Yarı kapalı el: Parmaklar hafif bükülü, kavrar gibi.

Hareket

Sabit tutulur: El yerine gelir ve kısa süre durur.
Küçük hareket: Kısa bir dokunuş ya da hafif oynama.
Yukarı / aşağı / sağa / sola doğru: Elin izlediği ana yön (sizin bakış açınızdan).
Tekrarlı / dairesel: El aynı hareketi birkaç kez yapar ya da daire çizer.

Hazır paketteki 226 kelime

Bu kelimeler İşaretMetin açıldığında eğitim gerektirmeden tanınır. Bir kartın üzerine gelin ya da dokunun: işareti animasyonlu bir insan figürü yapar ve elin geçtiği yol soluk mavi bir izle gösterilir. Görüntü ayna gibidir, yani ekrandaki sağ el sizin sağ elinizdir.

Selamlaşma ve nezaket 17

▶

afiyet olsunenjoy your meal

Sağ el · göğüs önünde · açık el (parmaklar açık) · küçük hareket

Türk İşaret Dili (TİD)

TİD nedir?

Bir işaretin beş bileşeni

Parmak alfabesi

İşaret yaparken ipuçları

Tarifler nasıl okunur?

El

Hiza (konum)

El şekli

Hareket

Hazır paketteki 226 kelime

Selamlaşma ve nezaket 17

Aile ve insanlar 21

Zamirler ve sorular 9

Zaman ve günler 18

Yiyecek ve içecek 18

Ev ve eşyalar 37

Giyim 6

Sağlık ve acil durum 12

Toplum ve yerler 33

Eylemler 18

Sıfatlar ve durumlar 37

Kaynak ve atıf